Gebelikte Hipertansiyon ve Evde Tansiyon Takibi

Kronik ve gestasyonel hipertansiyon

Gebelikten önce bilinen veya genellikle 20. haftadan önce saptanan hipertansiyon kronik hipertansiyon olarak değerlendirilir. 20. haftadan sonra başlayan tansiyon yüksekliğinde gestasyonel hipertansiyon ve preeklampsi açısından inceleme gerekir. Kronik hipertansiyonu olan bir gebede sonradan preeklampsi de gelişebilir.

Tek bir ölçümün yüksek çıkması her zaman kalıcı hipertansiyon anlamına gelmez; buna rağmen çok yüksek değerleri veya eşlik eden şikâyetleri göz ardı etmek doğru değildir. 140/90 mmHg ve üzerindeki ölçümleri, özellikle tekrarlıyorsa, takip eden ekibe gecikmeden bildirin. İki değerden birinin yüksek olması yeterince önemlidir.

Evde doğru ölçüm için pratik adımlar

1. Gebelikte kullanımı doğrulanmış, üst koldan ölçen bir cihaz ve kolunuza uygun manşet kullanın.
2. Ölçüm öncesi birkaç dakika oturun; sırtınızı destekleyin, ayaklarınızı yere basın ve bacaklarınızı çaprazlamayın.
3. Manşeti çıplak kola takın; kolunuzu kalp hizasında destekleyin. Ölçüm sırasında konuşmayın.
4. Doktorunuzun önerdiği aralıkta ölçün; saat, büyük/küçük tansiyon, nabız ve varsa belirtinizi kaydedin.

Ölçüm cihazını kontrol randevusuna getirerek klinikteki ölçümle karşılaştırmak yararlı olabilir. Telefon uygulaması veya akıllı saat, gebelik için doğrulanmış tansiyon cihazının otomatik karşılığı değildir.

Tansiyon ilacı kullanıyorsanız

Gebelikte bazı tansiyon ilaçlarının değiştirilmesi gerekir. Özellikle ACE inhibitörü veya anjiyotensin reseptör blokeri kullanıyorsanız gebelik planlarken ya da gebeliği öğrenir öğrenmez reçeteleyen hekimle görüşün. İlaç seçimi ve geçişi gecikmeden planlanmalı; başka bir hastanın ilacı veya dozu kullanılmamalıdır.

Tedavi hedefi yalnızca ekrandaki sayıyı düşürmek değildir. Anne sağlığı, yan etkiler, bebeğin büyümesi ve gebelik haftası birlikte gözetilir. Ölçüm normalleşti diye tedaviyi kendi kendinize kesmeyin.

Kontrollerde neler izlenir?

İdrarda protein, kan testleri ve preeklampsi belirtileri değerlendirilebilir. Bebeğin büyümesi için ek ultrason ve gerektiğinde Doppler planlanabilir. Kontrol sıklığı herkes için aynı değildir. Günlüğünüzde giderek yükselen değerleri, yeni baş ağrısını veya hareket azalmasını bir sonraki rutin randevuya kadar saklamayın.

Doğum ve lohusalık planı

Hipertansiyon tek başına otomatik sezaryen gerekçesi değildir. Doğum zamanı ve yöntemi kontrol düzeyi, ek hastalıklar ve bebeğin durumuna göre konuşulur. Doğum sonrası tansiyon yükselebileceğinden taburculukta ölçüm sıklığı, ilaçlar ve kontrol tarihi yazılı olmalıdır. Emzirme dönemindeki ilaç uygunluğu da ayrıca gözden geçirilir.

Sık sorulan sorular

Küçük tansiyon yüksek, büyük tansiyon normal; önemli mi?

Evet. Sistolik veya diyastolik değerden herhangi birinin yüksek olması değerlendirme gerektirir.

Tuz yemeyince ilaca gerek kalmaz mı?

Beslenme düzeni yararlı olabilir; ancak gerekli tansiyon tedavisinin yerine geçmez. Gebelikte aşırı kısıtlayıcı diyet kendi kendinize uygulanmamalıdır.

Sadece muayenede tansiyonum yükseliyorsa ne yapılır?

Ev ölçümleri veya uygun başka takip yöntemleriyle durum açıklığa kavuşturulabilir. Bunun beyaz önlük etkisi olduğu varsayılarak gebelik izlemi bırakılmaz.