Kadın Sağlığı · Rahim ağzı sonuç rehberi · Şişli, İstanbul
Smear sonucunda LSIL gördüğünüzde, “düşük dereceli” ifadesinin neyi anlattığını önce sadeleştiririm. LSIL, rahim ağzından alınan hücrelerde düşük dereceli değişiklik görüldüğünü belirtir. Kanser tanısı değildir; ancak raporu bir kenara bırakmak için de gerekçe oluşturmaz. Değerlendirmenin amacı, değişikliğin kapsamını anlamak ve varsa daha ileri bir bulguyu gözden kaçırmamaktır.
LSIL ne anlama gelir?
LSIL, düşük dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon ifadesinin kısaltmasıdır. Smear raporunda kullanıldığında, mikroskopta incelenen hücrelerin görünümünü tarif eder. Hücrelerin yüzeyden toplanmış olması, alttaki dokunun bütününün incelendiği anlamına gelmez. Bu nedenle smear sonucuyla biyopsi sonucunu ayrı başlıklar olarak ele alırım.
LSIL ile CIN 1 sık birlikte anılır, fakat aynı örneğin adı değildir. Smear hücresel bir değerlendirme, CIN derecelendirmesi ise doku incelemesidir. LSIL saptanan bir kişide biyopsi CIN 1 gösterebilir; başka bir sonuç da çıkabilir. Yalnızca kısaltmaları birbirine eşitleyerek karar vermek doğru olmaz.
HPV ile ilişkisi ve değişikliğin nedeni
LSIL çoğunlukla HPV ile ilişkilidir. Enfeksiyon ve hücresel değişiklikler zaman içinde gerileyebilir; ancak tek bir raporla kimin sonucunun düzeleceğini söylemek mümkün değildir. Takibi bu belirsizliği yönetmenin yolu olarak anlatırım. İzlem önerisi, hiçbir şey yapılmadığı anlamına gelmez; belirli kontrollerle değişimin yönü değerlendirilir.
HPV genotipi, enfeksiyonun devam edip etmediği ve geçmiş sonuçlar sonraki adımı etkileyebilir. HPV pozitifliğini kişinin davranışı veya partnerinin sadakati hakkında kanıt gibi yorumlamam. Rapordaki bulgu enfeksiyonun zamanını kesin olarak belirlemez. Görüşmenin odağı, mevcut rahim ağzı sağlığı ve gerekli değerlendirmedir.
LSIL sonrasında kolposkopi gerekir mi?
Güncel kılavuzlara göre genellikle HPV pozitifliği bulunan veya HPV durumu bilinmeyen birçok yetişkinde kolposkopi değerlendirmesi gündeme gelir. Bununla birlikte yakın geçmişte negatif HPV temelli tarama veya düşük risk gösteren bir kolposkopi varsa, bazı kişilerde hemen kolposkopi yerine takip uygun olabilir. Bu yüzden “LSIL olan herkes aynı işlemi yaptırmalıdır” demem.
Kolposkopide rahim ağzı ayrıntılı incelenir. Gerekli görülen alanlardan alınan biyopsi, değişikliğin derecesini belirlemeye yardımcı olur. Kolposkopi istenmesi kanser bulunduğu anlamına gelmez. İşlem önerisinin gerekçesini, örnek alınmasının olası sonuçlarını ve raporun hangi aşamada açıklanacağını sormanız yararlıdır.
Biyopsi CIN 1 ise genel yaklaşım çoğunlukla izlemdir. Yüksek dereceli bir bulgu saptanırsa takip veya tedavi planı değişir. LSIL raporu tek başına LEEP ve konizasyon gerekliliği göstermez. Önce tanının neye dayandığını açıklamak, gereksiz müdahaleyi önlemek açısından önemlidir.
Yaşa göre yaklaşım neden farklıdır?
ASCCP kılavuzlarında 25 yaş altındaki kişilerde düşük dereceli smear değişiklikleri için daha koruyucu izlem yolları tanımlanır. Bunun nedeni, genç yaşta enfeksiyonların ve bazı hücresel değişikliklerin gerileyebilmesidir. Ancak yüksek dereceli bir sonuç gelişmesi veya bulgunun sürmesi, değerlendirme yolunu değiştirebilir. Yaşı tek başına güvence saymam.
Menopoz, geçmişte rahim ağzı tedavisi, bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar ve kullanılan ilaçlar ayrıca önem taşır. Rutin toplum taraması önerileri, anormal sonucu olan kişinin kontrol planının yerine geçmez. Kontrol zamanını eski bir internet yazısından veya başka bir hastanın deneyiminden kopyalamamak gerekir.
Gebelikte LSIL nasıl ele alınır?
Gebelikte gerekli değerlendirme risk durumuna göre planlanır; gebelik, sonucu görmezden gelme nedeni değildir. Kolposkopi gerektiğinde yapılabilir ve uygun görülen durumda hedefli biyopsi alınabilir. Tedavi zamanlaması ise gebelik dışındaki yaklaşımdan farklıdır. Gebe olduğunuzu veya gebelik olasılığını görüşmenin başında belirtmenizi isterim.
Bu sayfadaki genel açıklamalar, gebelikte kişisel işlem kararı vermek için yeterli değildir. Önceki raporlarla birlikte rahim ağzının değerlendirilmesi gerekir. Doğum sonrasına bırakılan kontrol varsa, onun da açık bir planının olması önemlidir; doğumla birlikte takip gereksinimi kendiliğinden sona ermez.
Ne zaman başvurmalı ve ne getirmeli?
LSIL raporunuz çıktığında kadın hastalıkları ve doğum değerlendirmesi için randevu oluşturun. Şikâyetiniz olmaması kontrol gereksinimini ortadan kaldırmaz. İlişki sonrası kanama, adet dışı kanama veya menopoz sonrası kanama varsa bu bilgiyi ayrıca paylaşın. Yoğun kanama ve belirgin halsizlik gibi akut yakınmalarda rutin kontrol gününü beklemeyin.
Smear, HPV ve varsa biyopsi raporlarını tarih sırasıyla hazırlayın. Önceden LEEP veya konizasyon geçirdiyseniz patoloji raporunu da ekleyin. Kontrolden ayrılırken “Bir sonraki inceleme hangisi, ne zaman yapılacak ve hangi durumda daha erken başvurmalıyım?” sorularına yanıt almanızı öneririm. Takip planını anlaşılır bulmadığınızda yeniden açıklanmasını isteyebilirsiniz.
Yeni ve eski raporların tarihlerini aynı listede toplamanızı öneririm. Kontrol önerisini yazılı olarak saklamak, farklı merkezlerde yapılan incelemeleri birlikte değerlendirmeyi kolaylaştırır. Sonuç hazır olduğunda kim tarafından değerlendirileceğini ve sonraki adımın nasıl bildirileceğini görüşmede netleştirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
LSIL kendiliğinden düzelebilir mi?
Evet, düşük dereceli değişiklikler gerileyebilir. Ancak düzelip düzelmediğini belirlemek için önerilen kontrollerin yapılması gerekir; tek raporla kişisel sonuç öngörülemez.
LSIL ve CIN 1 aynı şey mi?
Birbiriyle ilişkili terimlerdir. LSIL smear hücrelerini, CIN 1 ise biyopsiyle incelenen dokudaki düşük dereceli değişikliği anlatır.
LSIL varsa mutlaka ameliyat olur muyum?
Hayır. Karar HPV, yaş, geçmiş sonuçlar ve gerekirse biyopsiye dayanır. CIN 1 saptanan birçok kişide öncelik izlemdir.
Gebelik planımı iptal etmeli miyim?
Yalnızca LSIL ifadesiyle böyle bir karar verilmez. Önce gerekli değerlendirme ve takip planı, gebelik isteğinizle birlikte görüşülmelidir.