Hafta Hafta Gebelik
Gebeliğin her haftasında bebeğinizdeki gelişimi, sizde görülebilecek değişiklikleri ve gündeme gelebilecek kontrolleri anlaşılır bir dille takip edin.
Gebelik haftası son adet tarihinin ilk gününden itibaren hesaplanır. Aşağıdaki bilgiler genel bir rehberdir; ultrason bulguları ve kişisel sağlık durumunuz takip planını değiştirebilir.
Birinci trimester: 4–12. haftalar
4. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Embriyonun rahim içine yerleşme süreci tamamlanırken plasentayı oluşturacak dokular gelişmeye başlar. Bu dönemde gebelik çok küçüktür ve ultrasonda henüz görünmeyebilir.
Annede neler olabilir?
Adet gecikmesi, göğüslerde hassasiyet, hafif kasık hissi veya yorgunluk olabilir; hiçbir belirti olmaması da mümkündür.
Kontroller
Gebelik testi pozitifse ilk değerlendirme zamanı kişisel öykünüze göre planlanır. Şiddetli tek taraflı ağrı veya belirgin kanama varsa beklenmemelidir. Akşam veya Pazar günü değerlendirme gerektiren gebelik yakınmalarında uygunluk durumuna göre mesai dışı kadın doğum değerlendirmesi planlanabilir; hayati risk düşündüren durumlarda ise 112 veya en yakın hastane acil servisi tercih edilmelidir.
5. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Erken embriyonik gelişim hızlanır. Uygun koşullarda transvajinal ultrasonda gebelik kesesi görülmeye başlayabilir; görülmemesi tek başına olumsuz sonuç anlamına gelmez.
Annede neler olabilir?
Bulantı başlayabilir, koku hassasiyeti ve sık idrara çıkma görülebilir.
Kontroller
Ultrasonun zamanlaması son adet tarihi, beta-hCG seyri ve klinik bulgularla birlikte değerlendirilir.
6. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Embriyo belirginleşmeye başlar ve kalp aktivitesi bazı gebeliklerde ultrasonla izlenebilir. Tarihleme birkaç gün farklı olabileceği için tek bir erken ultrason dikkatle yorumlanır.
Annede neler olabilir?
Bulantı, yorgunluk, göğüs hassasiyeti ve duygusal değişiklikler belirginleşebilir.
7. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Beyin, omurilik ve organ gelişimi hızla sürer. Kol ve bacakların erken tomurcukları gelişmektedir.
Annede neler olabilir?
Bulantı ve kusma artabilir. Küçük ve sık öğünler bazı kişilerde yakınmaları azaltabilir.
Kontroller
İlk gebelik değerlendirmesinde sağlık öyküsü, kullanılan ilaçlar ve gerekli laboratuvar incelemeleri ele alınır.
8. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Yüz yapıları, uzuvlar ve iç organlar gelişmeye devam eder. Ultrasonla embriyonun büyümesi ve kalp aktivitesi değerlendirilebilir.
Annede neler olabilir?
Yorgunluk, şişkinlik, sık idrara çıkma ve bulantı sık görülebilir.
9. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Embriyonik dönemden fetal döneme geçiş yaklaşırken temel organ sistemlerinin gelişimi sürmektedir.
Annede neler olabilir?
Hormon düzeylerindeki değişim nedeniyle bulantı ve koku hassasiyeti devam edebilir.
Bu hafta akılda olsun
Gebelikte kullanılan ilaç ve takviyeleri hekiminizle paylaşın; reçeteli bir ilacı kendi kendinize bırakmayın.
10. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Fetal gelişim devam eder; baş gövdeye göre halen büyüktür ve uzuv hareketleri gelişmektedir.
Kontroller
Kromozomal anomaliler için tarama seçenekleri konuşulabilir. NIPT bazı gebeliklerde 10. haftadan itibaren uygulanabilir; tanı testi değildir.
11. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Büyüme hızlanır ve anatomik yapılar daha belirgin hale gelir.
Kontroller
11–14. hafta aralığında yapılacak ilk trimester değerlendirmesi için randevu planlaması gündeme gelir. Tarama testlerinin amacı ve sınırları kişiye göre konuşulmalıdır.
12. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
Birinci trimesterin sonuna yaklaşılır. Fetal anatomide erken değerlendirme yapılabilecek yapılar belirginleşmiştir.
Kontroller
11–14. hafta ultrasonu ve uygun prenatal tarama seçenekleri değerlendirilir. Sonuçlar tek başına değil anne yaşı, ultrason ve kişisel öyküyle birlikte yorumlanır.
İkinci trimester: 13–27. haftalar
13. gebelik haftası
Bebekte bu hafta
İkinci trimestere yaklaşırken fetal büyüme hızlanır; yüz ve uzuvlar daha belirgin hale gelir.
Annede neler olabilir?
Bulantı ve yorgunluk bazı gebelerde azalmaya başlayabilir. Rahim büyüdükçe alt karında dolgunluk hissi oluşabilir.
Kontroller
11–14. hafta ultrasonu ve seçilen prenatal tarama yöntemlerinin sonuçları değerlendirilir.
14. gebelik haftası
İkinci trimester başlar. Bebeğin hareketleri artar ancak ilk gebelikte anne tarafından henüz hissedilmeyebilir.
Bu dönemde
Beslenme, kilo artışı, egzersiz ve gebelikte güvenli günlük aktiviteler kişisel sağlık durumuna göre konuşulabilir.
15. gebelik haftası
İskelet ve kas gelişimi sürer. Karın belirginleşmeye başlayabilir.
Kontroller
Tarama sonuçları ve önceki ultrason bulguları birlikte değerlendirilir; ek inceleme gereksinimi kişisel risklere göre belirlenir.
16. gebelik haftası
Fetal hareketler giderek koordineli hale gelir. Daha önce doğum yapmış kişiler hareketleri bu haftalarda fark etmeye başlayabilir.
Annede
Rahmin büyümesine bağlı kasıkta çekilme ve bağ ağrıları görülebilir; şiddetli veya sürekli ağrı değerlendirilmelidir.
17. gebelik haftası
Bebek büyümeye ve yağ dokusu geliştirmeye devam eder. Anne karnındaki değişiklikler daha görünür hale gelir.
Planlama
18–22. haftalar civarındaki ayrıntılı fetal anatomik değerlendirme için randevu planlanabilir.
18. gebelik haftası
Bebeğin hareketleri bazı gebelerde artık belirgin olarak hissedilebilir. İlk gebelikte bunun daha geç olması normal olabilir.
Kontroller
Detaylı ultrason dönemi başlamaktadır. Fetal organlar, plasenta ve amniyon sıvısı sistematik olarak değerlendirilir.
19. gebelik haftası
Fetal büyüme ve sinir sistemi gelişimi sürer. Hareketlerin hissedilme sıklığı kişiden kişiye değişir.
Bu hafta
Detaylı ultrason henüz yapılmadıysa uygun zamanlama takip eden hekiminizle planlanabilir.
20. gebelik haftası
Gebeliğin yaklaşık yarısına ulaşılır. Fetal anatomi ultrasonla ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Detaylı ultrason
Beyin, yüz, omurga, kalp, karın organları ve ekstremiteler değerlendirilir; ancak normal ultrason bütün hastalıkları dışlamaz.
21. gebelik haftası
Bebeğin hareketleri giderek daha düzenli fark edilebilir. Rahmin büyümesiyle bel ve sırt yakınmaları başlayabilir.
Günlük yaşam
Uygun egzersiz, duruş ve dinlenme düzeni konusunda kişisel öneriler planlanabilir.
22. gebelik haftası
Fetal büyüme sürerken hareketler daha güçlü hissedilebilir. Detaylı anatomik değerlendirme bu dönemde tamamlanmış olabilir.
Kontroller
Ultrasonda ek değerlendirme gerektiren bir bulgu varsa takip planı bulgunun niteliğine göre oluşturulur.
23. gebelik haftası
Bebek hızla kilo almaya devam eder. Anne adayında reflü, bel ağrısı veya bacak krampları görülebilir.
Takip
Kan basıncı, kilo değişimi ve klinik yakınmalar rutin kontrollerde değerlendirilir.
24. gebelik haftası
Fetal büyüme ve akciğer gelişimi devam eder. Bu haftalardan itibaren gebelik diyabeti taramasının zamanı gündeme gelir.
Şeker taraması
Gebelik diyabeti açısından tarama çoğunlukla 24–28. haftalar arasında planlanır; daha yüksek riskli kişilerde zamanlama farklı olabilir.
25. gebelik haftası
Fetal hareketler daha belirgin olabilir. Rahmin büyümesi nedeniyle nefes darlığı hissi veya mide yakınmaları görülebilir.
Kontroller
Gebelik diyabeti taraması ve gerekli laboratuvar kontrolleri takip planına göre yapılır.
26. gebelik haftası
Beyin ve duyu sistemlerinin gelişimi hızla sürer. Bebek seslere yanıt verebilir.
Annede
Ödem görülebilir; ancak ani veya belirgin şişlik, şiddetli baş ağrısı, görme değişikliği ya da üst karın ağrısı değerlendirme gerektirir.
27. gebelik haftası
İkinci trimesterin sonuna gelinir. Bebek kilo almaya ve olgunlaşmaya devam eder.
Sonraki dönem
Üçüncü trimesterde büyüme takibi, fetal hareketler, kan basıncı ve gebeliğe özgü risklerin değerlendirilmesi daha fazla önem kazanır.
Üçüncü trimester: 28–40. haftalar
28. gebelik haftası
Üçüncü trimester başlar. Bebek hızla kilo almaya ve organları olgunlaşmaya devam eder.
Kontroller
Kan basıncı, büyüme ve kişisel riskler değerlendirilir. Rh negatif gebelerde anti-D gereksinimi klinik duruma göre planlanır.
29. gebelik haftası
Fetal hareketler daha güçlü hissedilebilir. Hareketlerin kişinin kendi alışılmış düzenine göre takip edilmesi önemlidir.
Annede
Bel ağrısı, reflü, uyku güçlüğü ve nefes darlığı hissi artabilir.
30. gebelik haftası
Bebek büyürken rahim de belirgin şekilde genişler. Büyümenin değerlendirilmesi klinik ölçümler ve gerektiğinde ultrasonla yapılır.
Bu dönemde
Doğum planı, hastane seçimi ve doğumla ilgili beklentiler konuşulmaya başlanabilir.
31. gebelik haftası
Akciğer ve sinir sistemi olgunlaşması sürer. Bebek hareketlerinin karakteri alan daraldıkça değişebilir ancak belirgin azalma değerlendirilmelidir.
32. gebelik haftası
Büyüme, amniyon sıvısı ve plasentanın durumu kişisel gereksinime göre ultrasonla değerlendirilebilir.
Kontroller
Yüksek riskli gebeliklerde takip sıklığı ve fetal iyilik hali değerlendirmeleri daha farklı olabilir.
33. gebelik haftası
Bebek kilo almaya devam eder. Braxton Hicks olarak adlandırılan düzensiz hazırlık kasılmaları hissedilebilir.
Ne zaman değerlendirme gerekir?
Düzenli ve giderek sıklaşan ağrılı kasılmalar, kanama veya su gelmesi şüphesi varsa beklenmemelidir.
34. gebelik haftası
Bebeğin pozisyonu ve büyümesi takip edilir. Doğuma ilişkin seçenekler kişisel ve obstetrik koşullara göre konuşulabilir.
Hazırlık
Doğum belirtileri, hastaneye ne zaman gidileceği ve gerekli belgeler konusunda plan yapmak yararlı olabilir.
35. gebelik haftası
Bebek doğuma hazırlanırken kilo alımı sürer. Pelvik baskı ve sık idrara çıkma artabilir.
Kontroller
Gebelik haftasına ve risk durumuna göre muayene ve fetal değerlendirmeler planlanır.
36. gebelik haftası
Doğuma yaklaşılır. Bebeğin duruşu, baş geliş olup olmadığı ve doğum planını etkileyebilecek klinik özellikler değerlendirilir.
NST
NST her düşük riskli gebede aynı haftada rutin olarak başlatılan bir test değildir; kullanım zamanı ve sıklığı klinik gereksinime göre belirlenir.
37. gebelik haftası
Erken term döneme girilir. Doğum belirtileri herhangi bir zamanda başlayabilir.
Doğum belirtileri
Düzenli kasılmalar, su gelmesi veya vajinal kanama değerlendirme gerektirir. Bebeğin hareketlerinde belirgin azalma olduğunda da beklenmemelidir.
38. gebelik haftası
Bebek doğuma hazır hale gelmeye devam eder. Kontrollerde anne ve bebeğin klinik durumu birlikte değerlendirilir.
Doğum planı
Vajinal doğum veya sezaryen kararı yalnız haftaya göre değil; bebeğin duruşu, plasenta, önceki doğumlar ve diğer obstetrik bulgularla belirlenir.
39. gebelik haftası
Tam term dönemdir. Spontan doğum başlayabilir; henüz başlamamış olması tek başına sorun anlamına gelmez.
Takip
Doğumun zamanlaması ve gerekirse indüksiyon seçenekleri anne ve bebeğin durumuna göre değerlendirilir.
40. gebelik haftası
Tahmini doğum tarihine ulaşılmıştır. Tahmini doğum tarihi kesin bir son tarih değildir; ancak bu dönemde takip planı daha yakından ele alınır.
Son değerlendirmeler
Fetal hareketler, anne bulguları ve gerektiğinde fetal iyilik hali testleri değerlendirilerek sonraki adım planlanır.
Tıbbi içerik sorumlusu: Op. Dr. Alparslan Demir
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı. Uzmanlık eğitimi: Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Şanlıurfa’daki mecburi hizmetinin ardından Medicana International İstanbul ve Avicenna Hastanesi’nde görev yaptı; 2014’ten beri Şişli’deki muayenehanesinde çalışıyor. Eğitim ve mesleki geçmiş.