Birden gelen, ertelemesi zor idrar hissi; gündüz sık tuvalete gitme, gece uyanma ve bazen tuvalete yetişemeden kaçırmayla birlikteyse aşırı aktif mesane söz konusu olabilir.
Aşırı aktif mesane ne demektir?
En belirgin yakınma “acil gitmeliyim” hissidir. Buna gündüz sık idrara çıkma, gece birden fazla uyanma veya sıkışmayla kaçırma eşlik edebilir. Her yaşta görülebilir; yaşlanmanın kaçınılmaz sonucu değildir.
Önce hangi nedenler dışlanır?
İdrar yolu enfeksiyonu, taş, mesanenin tam boşalamaması, bazı ilaçlar, kabızlık, diyabet ve nörolojik sorunlar benzer yakınmalara yol açabilir. Bu nedenle yalnız belirtilere bakarak ilaç başlamak doğru değildir.
Mesane günlüğü neden önemlidir?
Üç günlük kayıt, ne kadar ve ne içtiğinizi, tuvalet aralıklarını, gece uyanmayı ve kaçırma zamanlarını görünür hale getirir. Böylece fazla sıvı alımıyla küçük mesane kapasitesi veya gerçek sıkışma örüntüsü ayrıştırılabilir.
Tedavi nasıl basamaklandırılır?
İlk basamak çoğunlukla davranış düzenlemeleri ve mesane eğitimidir.
- Kafeinli, gazlı ve kişisel olarak tetikleyen içecekleri azaltma
- Sıvıyı gereksiz kısıtlamadan gün içine dengeli yayma
- Tuvalet aralığını kademeli uzatan mesane eğitimi
- Uygun pelvik taban kas teknikleri ve kabızlığın düzenlenmesi
İlaç veya ileri tedavi ne zaman düşünülür?
İlk adımlar yeterli olmazsa kişisel sağlık durumuna göre ilaçlar değerlendirilebilir. Dirençli vakalarda mesane içine botulinum toksin, tibial sinir uyarımı veya sakral nöromodülasyon gibi ileri seçenekler uzman değerlendirmesiyle gündeme gelebilir.
Ne zaman gecikmeden değerlendirme gerekir? İdrarda kan, ateş, böğür ağrısı, idrar yapamama ya da belirtilerle birlikte yeni nörolojik bulgular varsa erken değerlendirme gerekir.
Muayenede nasıl ilerliyoruz?
Önce yakınmanızın ne zaman başladığını, hangi durumlarda arttığını ve günlük yaşamınıza etkisini konuşuyoruz. Gerekli olduğunda jinekolojik muayene, idrar tahlili, mesanede kalan idrarın ultrasonla ölçülmesi veya ileri incelemeler planlanabilir. Her hastaya aynı işlem uygulanmaz; amaç, sorunun tipini netleştirip size uygun basamakları birlikte belirlemektir.
Randevu öncesi küçük hazırlık
Üç günlük mesane günlüğü tutun. Kahve, çay, kola, enerji içeceği ve alkol miktarını özellikle kaydedin; kullandığınız idrar söktürücü veya diğer ilaçları not edin.
Güvenilir kaynaklar
- NICE – Kadınlarda idrar kaçırma ve pelvik organ sarkması (NG123)
- IUGA – Overactive Bladder
- IUGA – Non-Surgical Approaches to Managing Bladder Problems
Fotoğraf: bruce mars / Unsplash. Bu yazı genel bilgilendirme içindir; muayene ve kişisel tıbbi önerinin yerini tutmaz. Pelvik Taban Sağlığı yazılarının tümünü görüntüleyin.
Tıbbi içerik sorumlusu: Op. Dr. Alparslan Demir
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı. Uzmanlık eğitimi: Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Şanlıurfa’daki mecburi hizmetinin ardından Medicana International İstanbul ve Avicenna Hastanesi’nde görev yaptı; 2014’ten beri Şişli’deki muayenehanesinde çalışıyor. Eğitim ve mesleki geçmiş.
