Mesane sarkması ya da sistosel, mesaneyi destekleyen vajina ön duvarının aşağı doğru gevşemesidir. Vajinada dolgunlukla birlikte idrarı tam boşaltamama hissi oluşturabilir; ancak her hastada aynı belirti görülmez.
Sistosel hangi yakınmalara yol açabilir?
Bazı kadınlarda yalnız muayenede fark edilir. Bazılarında ise ayakta kalınca belirginleşen baskı ve idrar yakınmaları olur.
- Vajina girişinde şişlik veya ele gelen doku
- İdrarın tam boşalmadığı hissi
- Sık idrara çıkma veya tekrarlayan enfeksiyon
- İdrar akışında yavaşlama; bazen kaçırma
Neden oluşur?
Vajinal doğumlar, menopozla dokulardaki değişim, kronik kabızlık ve öksürük, tekrarlayan ağır kaldırma, kilo artışı ve geçirilmiş pelvik cerrahiler destek dokularını etkileyebilir.
Değerlendirmede neler yapılır?
Muayenede ön duvar sarkmasının derecesi ve diğer bölmeler değerlendirilir. Şikâyete göre idrar tahlili, mesane boşaldıktan sonra kalan idrarın ultrasonla ölçülmesi ve nadiren ürodinami istenebilir.
Ameliyatsız seçenekler
Yakınmanın derecesine göre izlem, pelvik taban kas eğitimi, kabızlık/öksürük kontrolü ve vajinal peser düşünülebilir. Menopoz sonrası vajinal kuruluk veya hassasiyet varsa yerel tedaviler ayrıca değerlendirilir.
Cerrahi ne zaman gündeme gelir?
Sarkma günlük yaşamı etkiliyor ve ameliyatsız yöntemler yeterli olmuyorsa vajina ön duvarını destekleyen cerrahi seçenekler konuşulabilir. Operasyon kararı, yalnız evreye bakılarak verilmez.
Ne zaman gecikmeden değerlendirme gerekir? İdrar yapamama, ateş, böğür ağrısı, idrarda kan veya sarkan dokuda yara/kanama varsa gecikmeden başvurun.
Muayenede nasıl ilerliyoruz?
Önce yakınmanızın ne zaman başladığını, hangi durumlarda arttığını ve günlük yaşamınıza etkisini konuşuyoruz. Gerekli olduğunda jinekolojik muayene, idrar tahlili, mesanede kalan idrarın ultrasonla ölçülmesi veya ileri incelemeler planlanabilir. Her hastaya aynı işlem uygulanmaz; amaç, sorunun tipini netleştirip size uygun basamakları birlikte belirlemektir.
Randevu öncesi küçük hazırlık
İdrarı tam boşaltamama hissiniz varsa bunu, enfeksiyon sıklığını ve kullandığınız ilaçları not edin. Önceki idrar kültürü ve ameliyat raporlarını yanınıza alın.
Güvenilir kaynaklar
Fotoğraf: Elen Sher / Unsplash. Bu yazı genel bilgilendirme içindir; muayene ve kişisel tıbbi önerinin yerini tutmaz. Pelvik Taban Sağlığı yazılarının tümünü görüntüleyin.
Tıbbi içerik sorumlusu: Op. Dr. Alparslan Demir
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı. Uzmanlık eğitimi: Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Şanlıurfa’daki mecburi hizmetinin ardından Medicana International İstanbul ve Avicenna Hastanesi’nde görev yaptı; 2014’ten beri Şişli’deki muayenehanesinde çalışıyor. Eğitim ve mesleki geçmiş.
