Rahim ağzı sağlığı · Şişli, İstanbul
Op. Dr. Alparslan Demir · Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Son güncelleme:
HPV’nin kendisini öldüren standart bir tedavi var mı?
“Bir ilaç alayım, bu konu bitsin” diye düşünmeniz anlaşılır; belirsizlik yorucu olabilir. Görüşmede önce tedaviden ne beklediğinizi konuşuyor, ardından virüsün takibiyle varsa lezyona yönelik tedaviyi ayırıyorum.
Güncel klinik uygulamada HPV enfeksiyonunu vücuttan doğrudan yok eden, rutin kullanım için önerilen bir antiviral tedavi yoktur. “HPV tedavisi” denildiğinde çoğunlukla virüsün neden olduğu siğillerin veya kanser öncüsü hücresel değişikliklerin yönetimi kastedilir. Bu ayrım, gereksiz ürün kullanımını ve gerekli takibin ertelenmesini önler.
Pozitif bir test sonucunun değerlendirilmesi, herkese aynı işlem yapılması anlamına gelmez. HPV tipi, smear sonucu, önceki kontroller, bağışıklığı etkileyen durumlar ve varsa biyopsi birlikte ele alınır. Sonucun kendisi tek başına kanser tanısı değildir.
Ne tedavi edilir?
Bir işlem önermeden önce hangi bulguyu ele aldığımızı açıklıyorum. Siğil için konuşulan yöntemle rahim ağzındaki hücresel değişiklik için konuşulan yöntemin amacı aynı değildir.
Genital siğilde HPV testi ve smear gerekir mi?
Genital siğil tanısını doğrulamak için rutin HPV testi önerilmez; test sonucu siğilin tanısını veya tedavisini belirlemez. Siğiller çoğunlukla muayeneyle değerlendirilir. Görünümü alışılmadık, kanayan veya ülserleşen lezyonlarda ya da tanı belirsizliğinde biyopsi gerekebilir. Dış genital siğil bulunması, başka bir gerekçe yoksa daha sık rahim ağzı taraması gerektirmez. Smear ve HPV taraması yaş, önceki sonuçlar ve kişisel öyküye göre sürdürülür. Siğilin düzelmesi rahim ağzı taramasının gereksiz olduğu anlamına gelmez; bunlar ayrı değerlendirmelerdir.
Kaynak: CDC — Anogenital siğiller · Smear taraması ve sonuçlar · Yüksek riskli HPV testi
Genital siğil tedavisi nasıl seçilir?
Siğilin yeri, büyüklüğü, sayısı ve kişinin tercihleri tedavi seçimini etkiler. Hekimin uygun gördüğü reçeteli yerel tedaviler, dondurma veya cerrahi yöntemler kullanılabilir. Her yöntem her anatomik bölgeye uygun değildir. Genital bölgede el-ayak siğilleri için satılan ürünleri kendi kendinize kullanmayın. Görünür siğilin kaybolması virüsün bütünüyle ortadan kalktığını kanıtlamaz; tekrar görülebilir.
Görünür lezyonlar için genital siğil tedavisi rehberinde lazer ve diğer yöntemleri, HPV aşısının koruyucu rolünü ve işlem sonrası takibi ayrı başlıklar halinde bulabilirsiniz.
Rahim ağzındaki hücresel değişiklikler
Smear bir tarama örneğidir; gereken durumlarda kolposkopi ve biyopsiyle doku değerlendirilir. Düşük dereceli değişikliklerde izlem, yüksek dereceli değişikliklerde ise uygun tedavi gündeme gelebilir. LEEP veya konizasyon, gerekli olduğunda değişiklik içeren dokuyu çıkarmaya yöneliktir; sırf HPV testini negatifleştirmek amacıyla herkese uygulanmaz.
Bağışıklık sistemi ve takip nasıl ilişkilidir?
Kontrol sonucu yine pozitif olduğunda bunu kendinize yüklemenizi istemem. Ben görüşmede “Neyi yanlış yaptım?” sorusundan önce mevcut sonuçları ve bir sonraki kontrolün gerekçesini ele alıyorum.
Enfeksiyonların önemli bir kısmı zaman içinde bağışıklık yanıtıyla kontrol altına alınır. Kimin ne zaman negatifleşeceği önceden kesin söylenemez. Kalıcı pozitiflik kişinin başarısızlığı veya yeterince sağlıklı yaşamaması şeklinde yorumlanmamalıdır. Sigaranın bırakılması ve mevcut sağlık sorunlarının uygun yönetimi önemlidir; bunlar kontrol testlerinin yerine geçmez.
Takip planında hangi testin, hangi gerekçeyle ve ne zaman yapılacağını yazılı olarak netleştirin. İnternette önerilen sık testler veya tek bir sayı, sizin için doğru kontrol aralığını belirleyemez. Yeni belirti gelişirse planlanan kontrol gününü beklemeden hekime bilgi verin.
Yanlış bilgi / bilimsel karşılığı
İnternette bir ürünle ilgili iddia gördüyseniz adını veya bağlantısını getirebilirsiniz. Önce iddianın tam olarak ne vaat ettiğine, sonra bu vaadi destekleyen bilginin ne olduğuna birlikte bakıyorum.
“X takviyesi HPV’yi kesin temizler.”
Bazı ürünler araştırılmaktadır; bir çalışmanın bulunması herkeste etkili, standart bir tedavinin kanıtlandığı anlamına gelmez. Takviyeler biyopsi, takip veya gerekli lezyon tedavisinin yerine konmamalıdır. Ürün adını, dozu ve diğer ilaçlarınızı hekiminize gösterin; etkileşim ve gereksiz kullanım açısından değerlendirilmesi gerekir.
“Siğil yoksa HPV de yoktur.”
Rahim ağzında risk oluşturan HPV tipleri görünür siğil oluşturmadan bulunabilir. Bu nedenle siğil olmaması, taramayı veya anormal sonuç takibini bırakma gerekçesi değildir.
“Lazer ya da yakma bütün HPV’yi bitirir.”
Bir lezyona yönelik işlem ile vücuttaki enfeksiyonun ortadan kalkması aynı sonuç değildir. Yöntem seçimi, lezyonun tanısına ve yerine dayanmalıdır; HPV negatifliği garanti edilmemelidir.
Kontrollerde görüntü ve viral yük ne anlatır?
Kontrolde size yalnızca bir sayı söylemekle yetinmiyorum; bu bilginin raporun hangi parçası olduğunu açıklıyorum. Önceki görüntü veya ölçüm varsa, neyin karşılaştırılabileceğini ve neyin bu karşılaştırmadan anlaşılamayacağını ayrı ayrı konuşuyoruz.
Muayenehanede kolposkopik görüntüler kayıt altına alınır; sonraki kontrolde aynı bölgenin görünümü önceki kayıtla karşılaştırılabilir. Görüntü karşılaştırması gerekli biyopsinin yerine geçmez.
Kullanılan laboratuvar HPV varlığı ve tipi yanında viral yük de raporlar. Ölçüm yöntemi ve örnek kalitesi sayıyı etkileyebilir; farklı yöntemlerden gelen değerler doğrudan karşılaştırılamayabilir. Azalma tek başına enfeksiyonun bittiğini, bağışıklığın güçlendiğini veya lezyonun gerilediğini kanıtlamaz. Klinik karar yine HPV tipi, sitoloji, öykü ve gerektiğinde biyopsiyle verilir.
Muayenede konuşabileceğimiz sorular
Aklınızdaki soruyu tıbbi terimlerle kurmanız gerekmiyor. “Bu sonuç benim için ne demek?” diye başlayabilirsiniz; görüşmede önce soruyu netleştiriyor, sonra raporun neyi gösterdiğini açıklıyorum.
Bir antibiyotik kullansam HPV geçmez mi?
Hayır. HPV viral bir enfeksiyondur; antibiyotik başka bir bakteriyel sorun için gerekebilir, HPV’yi ortadan kaldırmak için kullanılmaz.
Görüşmede kullandığınız ilaçların hangi nedenle verildiğini de ayırıyorum; başka bir sorun için alınan ilacı HPV tedavisi olarak yorumlamayalım.
Bir kere negatif çıkınca tamamen kurtulmuş sayılmıyor muyum?
Daha sonra yeniden saptanabilir. Tek bir test, gelecekteki tüm sonuçları veya bulaşmanın zamanını belirleyemez; izlem öyküye göre sürdürülür.
Eski ve yeni sonuçları tarih sırasına koyarak okuyorum; tek bir rapora bütün öykünün anlamını yüklemiyorum.
Siğilim geçti; artık kontrole gitmesem olur mu?
Görünür siğilin düzelmesi, rahim ağzı taraması hakkında tek başına bilgi vermez. Siğil kontrolü ve rahim ağzı taraması ayrı değerlendirilir.
Kontrolde hangi bölgeyi ve hangi bulguyu izlediğimizi açıkça konuşuyorum.
Viral yüküm düşükmüş; smear’daki anormalliği boş versek olmaz mı?
Hayır. Düşük bir ölçüm, anormal hücresel bulguyu geçersiz kılmaz ve gerekli kolposkopi ya da biyopsiyi iptal ettirmez.
Sayının neden tek başına karar vermeye yetmediğini raporun diğer bölümleri üzerinden açıklıyorum.
Ben tedavi alıyorum; eşim de aynısını mı kullanmalı?
Her kişinin belirtileri ve değerlendirme gereksinimi ayrıdır. Bir kişiye uygulanan siğil tedavisi veya takip planı partnerine otomatik olarak verilmez.
Partnerinizle ilgili sorularınızı da konuşabiliriz; ancak sizin planınızı onun değerlendirmesinin yerine koymuyorum.
Şimdi ne zaman geleceğim, hangi testi yaptıracağım?
Son raporunuz, önceki testleriniz ve varsa işlem kaydınızla kişisel plan oluşturulmalıdır. Görüşme sonunda testin adını, zamanını ve sonuçları nasıl görüşeceğinizi netleştirin.
Görüşmenin sonunda bu iki soruyu birlikte yanıtlamak istiyorum; belirsiz kalan adımı tekrar sorabilirsiniz.
İlgili rehberler
Sonuçlarınızla ilgili iki ayrı soruyu HPV pozitif, smear normal ve LEEP sonrasında HPV pozitifliği yazılarında ayrıntılı olarak okuyabilirsiniz.
Kaynaklar
Randevu ve muayenehane bilgileri
Şişli, İstanbul’da kişisel değerlendirme için muayenehaneye ulaşabilir veya randevu takvimini görüntüleyebilirsiniz. Güncel ve önceki tetkik raporlarınızı yanınızda bulundurun.
Tıbbi içerik sorumlusu: Op. Dr. Alparslan Demir
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı. Uzmanlık eğitimi: Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Şanlıurfa’daki mecburi hizmetinin ardından Medicana International İstanbul ve Avicenna Hastanesi’nde görev yaptı; 2014’ten beri Şişli’deki muayenehanesinde çalışıyor. Eğitim ve mesleki geçmiş.